Sıra cetvelinde alacağın yarısı reddedilmişse ve aynı zamanda dördüncü sıraya yazılmışsa tek bir başvuru bütün sorunları çözer mi? Önce kararın hangi kısmına karşı çıkıldığı ayrılmalıdır. Alacağın varlığı veya miktarı ile yalnız sırası ya da cetvelin düzenleniş usulü aynı mercide incelenmez.

Alacağın esası ve miktarı için dava

İİK m. 235 uyarınca kendi alacağının haksız reddedildiğini veya eksik kabul edildiğini ileri süren alacaklı, iflasa karar verilen yerdeki asliye ticaret mahkemesinde sıra cetveline itiraz davası açar. Bu dava uygulamada kayıt kabul davası olarak anılır ve iflas masasına karşı yöneltilir. Başka bir alacaklının kabul edilmiş alacağının esasına veya miktarına itiraz ediliyorsa karşı taraf ilgili alacaklıdır.

Dava için kural olarak cetvelin ilanından itibaren on beş günlük süre öngörülür. İİK m. 223/3 uyarınca tebligata elverişli adres gösterilip gider avansı yatırılarak kararın tebliği sağlanmışsa süre başlangıcı bakımından tebliğ kaydı ayrıca incelenmelidir. Somut dosyada ilan ve tebliğ belgelerini birlikte görmek, yanlış başlangıç tarihine güvenilmesini önler.

Örneğin alacaklı sözleşme ve teslim belgeleriyle 2 milyon lira kaydettirmiş, idare yalnız 1,2 milyon lirayı kabul etmişse uyuşmazlık kalan 800 bin liranın varlığı ve ispatı üzerindedir. Bu, yalnız sıra düzeltmesi değildir. Talep edilen miktarın hangi faturalarla ve hangi ödeme düşümleriyle oluştuğu gösterilmezse dava dilekçesindeki toplam ile masaya yapılan ilk başvuru arasında açıklanmayan fark doğabilir.

Başka bir alacaklının kabul edilen alacağının gerçekte bulunmadığını ileri sürmek ise farklı bir dava ilişkisidir. Kanun bu durumda davanın kabul edilen alacaklıya yöneltilmesini öngörür. Davacı kendi alacağının reddine mi, başkasının kabulüne mi, yoksa yalnız sıra numarasına mı karşı çıkıyor? Bu üç soruyu dilekçe kurulmadan önce cevaplamak gerekir. Karşı tarafın yanlış seçilmesi, kısa sürede açılması gereken başvuruda ciddi usul sorunu yaratabilir.

Yalnız sıra ve usul hatasında şikâyet

İtiraz alacağın varlığına değil de ona verilen sıraya yöneliyorsa İİK m. 235/4 şikâyet yolunu gösterir. Cetvelin ilan edilmemesi, gerekçenin yazılmaması gibi takip hukuku usulüne ilişkin aykırılıklar da şikâyet kapsamında değerlendirilebilir. Bu yol icra mahkemesinde ve kural olarak yedi günlük şikâyet süresi içinde kullanılır.

Alacağın hem miktarı hem sırası tartışmalı olabilir. Böyle bir dosyada tek bir başlık altında belirsiz talep ileri sürmek yerine, her iddianın dayanağı, karşı tarafı, süresi ve yetkili mahkemesi ayrı tespit edilmelidir. İflas idaresinin inceleme kararı ile sıra cetvelinin ilanı arasındaki zaman çizelgesi de başvuru stratejisinin parçasıdır.

Bir işçilik alacağının miktarı kabul edilmiş ama imtiyazlı sıra yerine dördüncü sıraya yazılmış olması, sıralamaya ilişkin şikâyete örnek olabilir. Buna karşılık alacağın bir kısmının hiç kabul edilmemesi esasa ve miktara ilişkindir. İdarenin ret gerekçesini göstermemesi, alacağı cetvele hiç almaması veya ilan ve bildirim usulündeki eksiklikler de ayrıca değerlendirilecek şikâyet sebepleridir. Başlığın “itiraz” olarak yazılması tek başına görevli mahkemeyi belirlemez; talebin içeriği belirler.

Süreler kısa olduğu için ilan tarihinin ekran görüntüsüne veya sözlü bilgiye güvenilmemelidir. İlan nüshası, tebliğ mazbatası, alacak kayıt dilekçesi ve sıra cetvelinin ilgili satırı birlikte temin edilir. İİK m. 223/3 koşulları varsa bireysel tebliğ tarihi ayrıca dikkate alınır. Şikâyet için kural olarak yedi, dava için on beş günlük sürenin farklı mercilerde işlemekte olması, iki ayrı iddia bulunan dosyalarda özellikle önemlidir.

Dava açılması ikinci toplantıyı kendiliğinden durdurmaz

Alacağı reddedilen alacaklının ikinci alacaklılar toplantısına katılma durumu ayrıca gündeme gelir. İİK m. 235, dava açan alacaklının talebi üzerine mahkemenin toplantıya katılıp katılamayacağına ve hangi oranda katılacağına ilişkin karar vermesini düzenler. Dava açılmış olması tek başına oy hakkının tüm tutar için kesin biçimde tanındığı anlamına gelmez. Toplantı ilanı ve dava dosyası bu nedenle birbirinden kopuk izlenmemelidir.

Sıra cetveli kesinleştikten sonra hazırlanan pay cetveli dağıtımın ayrı aşamasıdır. Bir uyuşmazlıkta alacağın cetvelde kabulü ile fiilen elde edilecek payı eşitlemek doğru değildir. Dava veya şikâyet sonucu, başka alacaklıların payı ve masadaki mevcut da değişebilir. Usul yolunu seçerken yalnız “haklı mıyım” değil, hükmün cetvele ve dağıtıma nasıl yansıyacağı da düşünülmelidir.

İtirazdan önce kontrol edilecekler

  • Sıra cetveli, ilan tarihi ve varsa bireysel tebliğ belgesi
  • Alacağın kabul edilen ve reddedilen tutarı ile ret gerekçesi
  • Uyuşmazlığın miktara mı, sıraya mı, usule mi ilişkin olduğu
  • Davanın masaya mı başka alacaklıya mı yöneltileceği
  • Yedi ve on beş günlük başvuru sürelerinin ayrı takibi

Bu konunun çalışma alanındaki yeri: İflas Hukuku ↗

Kaynaklar

Metin, yayın tarihi itibarıyla aşağıdaki kanun ve resmî metinlere dayanmaktadır. Somut uyuşmazlıkta güncel mevzuat ve dosya belgeleri ayrıca incelenmelidir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 223, 232–235 — resmî mevzuat metni ↗Adalet Bakanlığı, İflâs İdare Memurluğu Temel Eğitimi Kaynak Kitabı, sıra cetveline karşı yollar ↗