Çalışan işten ayrılmış, bir süre sonra aynı işverene dönmüştür. Personel sistemi yeni işe giriş tarihini gösterse de yıllık izin hesabı her zaman yalnız o tarihten başlamaz. Öte yandan önceki dönemde kullanılmış veya işten ayrılırken ücreti ödenmiş izinlerin yeniden bakiye yazılması da doğru değildir. Önce çalışma süreleriyle izin haklarının ayrı kayıtları çıkarılmalıdır.

Aynı işverendeki süreler birlikte incelenir

İş Kanunu m. 53 uyarınca yıllık ücretli izne hak kazanmak için kural olarak en az bir yıl çalışma gerekir; deneme süresi de bu hesaba dahildir. m. 54, aynı işverenin bir veya farklı işyerlerinde çalışılan sürelerin izne hak kazanma hesabında birleştirilmesini düzenler. Şube değişikliği veya araya işten ayrılma girmiş olması nedeniyle önceki hizmeti otomatik olarak görünmez kılmak kanun metniyle bağdaşmaz.

Bununla birlikte kesintili çalışmada hangi hizmet bölümünün hangi izin hakkını doğurduğu, önceki iş ilişkisinin nasıl sona erdiği ve aradaki zamanın niteliği ayrı incelenir. Aynı marka veya işyeri adresi her zaman aynı işveren demek değildir; şirketlerin hukuki kişiliği, işyeri devri ve varsa alt işveren ilişkisi kontrol edilir.

Hizmet süresi ile kullanılmamış izin bakiyesi farklıdır

Önceki dönemde kazanılıp kullanılmış izin günleri yeni bir izin alacağı gibi tekrar yazılamaz. İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmamış izin için İş Kanunu m. 59 uyarınca ücret ödenmişse bu ödeme de ilgili günlerle eşleştirilmelidir. Ödeme bordrosunda toplu bir rakam görünmesi yeterli değildir; hangi dönemden kaç günün karşılığı olduğu ve ödemenin yapıldığı gösterilebilmelidir.

Önceki hizmetin süre hesabındaki yeri ile daha önce doğan bir izin alacağının tasfiyesi birbirine karıştırılmamalıdır. Özellikle eski dönemde bütün izinlerin kullandırıldığı veya ücretinin ödendiği savunuluyorsa, sonraki dönemin hak kazanma tarihi ve izin süresi bakımından yorum ve içtihatla ilgili uyuşmazlık çıkabilir. Somut hesap, hizmet dökümü ve izin kayıtları üzerinden yapılmalıdır; “her şey sıfırlandı” veya “eski günlerin tamamı bakiye” biçiminde tek sonuç çıkarılamaz.

Kayıtların sürekliliği uyuşmazlığı azaltır

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği de aynı işverene ait işyerlerindeki sürelerin birleştirilmesini ve izin kayıtlarının tutulmasını düzenler. İşe dönüşte yalnız yeni sözleşme değil, önceki işe giriş ve çıkış kayıtları, izin defteri, bordrolar ve banka ödeme belgeleri birlikte incelenmelidir. İzinlerin kullandırılması ile kullanılmayan izin ücretinin ödenmesi farklı hukuki olaylardır.

Yeni dönemde hazırlanacak hesap çizelgesinde her hizmet aralığı, kazanılan izin, fiilen kullanılan günler ve fesihte ödenen karşılık ayrı sütunlarda gösterilebilir. Böylece çalışanın hangi tarihte yeni bir izne hak kazandığı ve bugün kaç gün kullanabileceği denetlenebilir hâle gelir. Tarafların imzaladığı bir protokol varsa içeriği incelenir; kanuni izin hakkından soyut ve peşin feragat kabulüyle hesap yapılmaz.

Hesap öncesi beş belge

  • Her dönem için işe giriş, çıkış ve SGK hizmet kayıtları
  • İşverenin hukuki kimliği, devir ve alt işveren belgeleri
  • İzin kayıt belgesi ve fiilen kullanılan günler
  • Fesih bordrosu ile kullanılmayan izin ücreti ödeme kanıtları
  • Yeni dönemin sözleşmesi ve hazırlanan izin hesap çizelgesi

Kaynaklar

Metin, yayın tarihi itibarıyla aşağıdaki kanun ve resmî metinlere dayanmaktadır. Somut uyuşmazlıkta güncel mevzuat ve dosya belgeleri ayrıca incelenmelidir.

4857 sayılı İş Kanunu, m. 53, 54 ve 59 – Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ↗Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği – Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ↗İş Kanunu sıkça sorulan sorular, yıllık ücretli izin – ÇSGB ↗
Bilgilendirme notu

Bu yayın bilimsel ve mesleki bilgilendirme amacı taşır. Somut bir uyuşmazlık hakkında hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.